نقرس؛ بیماری مفاصل یا سبک زندگی؟ روشهای پیشگیری و درمان این بیماری التهاب مفصلی
به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایسنا،نقرس یک بیماری التهاب مفصل است که معمولاً مفاصل انگشت شست پا، زانو و گاهی لاله گوش را درگیر میکند. این بیماری بهطور مستقیم ناشی از تجمع کریستالهای اورات در مفاصل است که در اثر افزایش سطح اورات در خون ایجاد میشود. اورات محصول تجزیه مواد شیمیایی به نام پورینها است که هم بهطور طبیعی در بدن تولید میشود و هم از طریق برخی غذاها وارد بدن میشود. با توجه به افزایش چشمگیر تعداد مبتلایان به این بیماری در سراسر جهان، نقرس به یکی از مشکلات بهداشتی مهم تبدیل شده است.
طبق گزارشات، میزان ابتلا به نقرس از سال ۱۹۹۰ بیش از ۲۰ درصد در سطح جهانی افزایش یافته است. این روند همزمان با افزایش بیماریهای مزمن دیگری مانند چاقی و فشار خون بالا مشاهده شده است. این بیماری در مردان تا چهار برابر بیشتر از زنان شایع است، که بهطور احتمالی ناشی از اثر محافظتی هورمون استروژن در زنان است.
علل و عوامل ایجاد نقرس:
نقرس زمانی ایجاد میشود که سطح اورات خون به میزان زیادی افزایش یابد. اورات مادهای شیمیایی است که هنگام تجزیه پورینها تولید میشود. پورینها بهطور طبیعی در بدن انسان وجود دارند و همچنین در بسیاری از غذاها بهویژه گوشت قرمز، میگو، ماهی و برخی سبزیجات مانند اسفناج و مارچوبه یافت میشوند. در شرایط عادی، کلیهها اورات را بهخوبی از بدن دفع میکنند، اما در افراد مبتلا به نقرس، بدن قادر به دفع حجم اضافی اورات نیست و این ماده به صورت کریستال در مفاصل تجمع مییابد و باعث التهاب و درد شدید میشود.
از دیگر عوامل مؤثر در بروز نقرس میتوان به مصرف زیاد الکل، چاقی، دیابت و فشار خون بالا اشاره کرد. در این حالتها بدن توانایی کمتری در کنترل و دفع اورات دارد. به همین دلیل، افراد مبتلا به این بیماری معمولاً نیازمند مدیریت دقیق رژیم غذایی و مصرف داروهای خاص هستند.
عوارض نقرس:
اگر سطح اورات در خون به مدت طولانی بالا باقی بماند، میتواند به تودههای بلوری در مفاصل تبدیل شده و در نهایت به فرسایش مفاصل و استخوانها منجر شود. این تودهها که به نام توفی شناخته میشوند، میتوانند باعث ناتوانی و محدودیت در حرکت مفاصل شوند. علاوه بر این، حملات مکرر نقرس میتواند درد شدیدی به همراه داشته باشد که ممکن است چند هفته طول بکشد.
افرادی که حداقل دو بار در سال دچار حملات نقرس میشوند یا به توفی مبتلا هستند، باید تحت درمان دارویی قرار گیرند. همچنین افرادی که سابقه بیماریهای مزمن کلیوی یا سنگ مثانه دارند نیز باید درمانهای کاهنده اورات را دریافت کنند.
درمان نقرس:
درمان نقرس بهطور کلی شامل کاهش سطح اورات خون و کاهش التهاب مفصلی است. در مراحل حاد حملات نقرس، استفاده از داروهایی برای کاهش درد و التهاب ضروری است. داروهایی مانند “کورتیکواستروئیدها” و “آنتیبیوتیکها” در این مواقع تجویز میشوند.
اما درمان اصلی نقرس در بلندمدت به کاهش سطح اورات خون بستگی دارد. داروهایی مانند “آلوپورینول” و “فبوکستات” به کاهش تولید اورات کمک میکنند و داروهایی مانند “کلشی سین” و “پروبنسید” به افزایش دفع اورات از بدن کمک میکنند.
تغییرات رژیم غذایی و سبک زندگی:
تغییرات در رژیم غذایی میتواند نقش حیاتی در کنترل نقرس ایفا کند. افرادی که به نقرس مبتلا هستند باید مصرف غذاهایی که پورین بالایی دارند، مانند گوشت قرمز، ماهی و میگو را محدود کنند. سبزیجاتی مانند اسفناج و مارچوبه که نیز پورین زیادی دارند، باید در حد اعتدال مصرف شوند.
همچنین، کاهش وزن یکی از ارکان اصلی درمان نقرس است. اضافهوزن میتواند سطح اورات خون را افزایش دهد و در نتیجه حملات نقرس را تشدید کند. پژوهشها نشان دادهاند که رژیمهای غذایی سالم مانند رژیم مدیترانهای و DASH میتوانند فشار خون را کاهش دهند و در کنترل نقرس مفید باشند.
راهکارهای جدید در درمان:
پژوهشهای جدید نشان میدهند که برخی داروهای کاهش وزن مانند اوزمپیک که برای درمان چاقی به کار میروند، میتوانند به کاهش سطح اورات خون کمک کنند. اگرچه تحقیقات در این زمینه هنوز در مراحل اولیه قرار دارد، اما این رویکرد نوین نویدبخش امیدی برای مدیریت نقرس در آینده است.
نقرس یک بیماری شایع و دردناک است که بهخاطر افزایش اورات در خون به وجود میآید. کنترل این بیماری نیازمند ترکیبی از درمان دارویی، تغییرات رژیمی و اصلاح سبک زندگی است. در صورتی که سطح اورات خون بهطور مؤثر کنترل نشود، این بیماری میتواند به مشکلات جدیتری مانند آسیب مفاصل و ناتوانی منجر شود. بنابراین، مدیریت بهموقع و مؤثر نقرس از اهمیت ویژهای برخوردار است.