سقوط ۳ درصدی قیمت نفت
به گزارش نبض بورس، قیمت نفت در معاملات روز جاری تحت تأثیر افزایش امیدها به توافق میان ایران و آمریکا با کاهش قابل توجهی روبهرو شد؛ بهطوریکه نفت خام آمریکا با افت ۳.۲ درصدی به ۸۴.۸۸ دلار و نفت برنت با کاهش ۳.۴ درصدی به ۸۷.۳ دلار در هر بشکه رسید. این در حالی است که با وجود افت حدود ۶ درصدی قیمتها در هفته جاری، نرخ نفت همچنان بیش از ۲۰ درصد بالاتر از سطح ثبتشده پیش از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه قرار دارد.
ریزش اخیر قیمتها درست در شرایطی رقم خورده است که گمانهزنیها پیرامون توافق تهران و واشنگتن جهت بازگشایی تنگه هرمز قوت گرفته است. در همین رابطه، یکی از مقامات دولت ترامپ مدعی شده که احتمال امضای این توافق به حدود ۸۰ درصد رسیده است؛ توافقی که گفته میشود محورهای اصلی آن شامل بازگشایی تنگه هرمز، پایان دادن به محاصره دریایی، اعمال محدودیتهایی بر برنامه هستهای ایران و اعطای برخی مشوقهای اقتصادی خواهد بود. با این حال، مقامات رسمی هر دو کشور صراحتاً تأکید کردهاند که هنوز هیچ سندی به طور نهایی امضا نشده است.
در نقطه مقابل، انتشار پیشنویسی از سوی برخی رسانههای داخلی در ایران که بندهایی نظیر خروج نیروهای نظامی آمریکا و تأمین هزینههای بازسازی را شامل میشود، روایتهای متفاوتی را از روند این گفتگوها برجسته کرده است؛ تا جایی که دونالد ترامپ این مفاد را مغایر با تفاهمات اولیه دانسته است. این در شرایطی است که نخستوزیر پاکستان از نهایی شدن متن توافق سخن میگوید، اما وزیر امور خارجه ایران ضمن ابراز خوشبینی به سیر مذاکرات، متذکر شده است که تا زمان قطعی شدن توافق نباید پیشداوری کرد.
این نوسانات سنگین در حالی بازارهای جهانی را به چالش کشیده که اکنون بیش از ۱۰۰ روز از آغاز جنگ ایران میگذرد و ترکشهای این بحران، فراتر از مرزهای منطقه رفته است. تلاطم شدید در بهای انرژی، ایجاد گسست در زنجیرههای تأمین و دغدغههای جدی پیرامون امنیت عرضه، دولتها و غولهای نفتی را به بازنگری در راهبردهای کلان خود واداشته است. دادههای جدید نشان میدهند این بحران نهتنها بازار نفت، که روند توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و الگوی مصرف سایر سوختها را نیز دستخوش تغییر کرده است.
در همین راستا، اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) در تازهترین گزارش خود پیشبینی کرد که تقاضای جهانی برای مصرف نفت در سال جاری با کاهش حدود ۱.۱ میلیون بشکهای در روز مواجه شود. جهش نرخ سوخت، محدودیت در دسترسی به منابع پایدار انرژی و پیگیری سیاستهای انقباضی در مصرف سوختهای فسیلی، از مهمترین دلایل این افت تقاضا به شمار میروند؛ هرچند انتظار میرود در سال آینده با تعدیل رفتارهای بازار، نمودار مصرف بار دیگر گام در مسیر صعودی بگذارد.
در سوی دیگر این بازار، تولیدکنندگان آمریکایی توانستهاند از اهرم افزایش قیمتها و تغییر در ساختار عرضه به سود خود بهرهبرداری کنند. برآوردهای جدید اداره اطلاعات انرژی آمریکا حاکی از آن است که حجم تولید نفت این کشور از ۱۳.۷ میلیون بشکه در روز در سال جاری، به مرز ۱۴.۲ میلیون بشکه در روز در سال آینده میلادی خواهد رسید. این جهش آماری در حالی رخ میدهد که پیش از آغاز درگیریها، پیشبینیهای بلندمدت از افت تولید نفت آمریکا تا سطح ۱۳.۳ میلیون بشکه در روز برای سال ۲۰۲۷ حکایت داشت.
به این ترتیب، همزمان با تداوم ابهام در سرنوشت دیپلماسی میان ایران و آمریکا، بازار جهانی نفت اکنون در نقطهای استراتژیک ایستاده است؛ جایی که برآیند تحولات سیاسی، نوسانات تقاضای جهانی و دستفرمان تولیدکنندگان بزرگ، جهتگیری آینده قیمت انرژی را روشن خواهد کرد.