بازار نوآفرین یک سال پس از آغاز معاملات؛ پذیرش ۳۴ شرکت، اما استارتآپهای بزرگ همچنان در صف عرضه اولیه
جدیدترین آمارهای فرابورس ایران نشان میدهد بازار نوآفرین با وجود پذیرش ۳۴ شرکت و پروژه، هنوز نتوانسته به سکوی اصلی عرضه اولیه استارتآپهای بزرگ اقتصاد دیجیتال تبدیل شود؛ بازاری که با هدف تأمین مالی نوآوری شکل گرفت، اما فعلاً بیش از «پذیرش» پیش نرفته است.
به گزارش «نبض فناوری»، طبق دادههای منتشرشده از سوی فرابورس ایران، از ابتدای راهاندازی بازار نوآفرین تاکنون، ۳۱ شرکت و ۳ شرکت پروژه در این بازار پذیرش شدهاند و مجموع شرکتهای پذیرفتهشده به ۳۴ مورد رسیده است. از این تعداد، ۱۴ شرکت در تابلوی دانشبنیان و ۱۷ شرکت در تابلوی رشد قرار دارند که با احتساب شرکتهای پروژه، تعداد شرکتهای تابلوی رشد به ۲۰ شرکت میرسد. تاکنون نیز نماد ۷ شرکت در تابلوی رشد و ۶ شرکت در تابلوی دانشبنیان درج شده است.
در طول یک سال فعالیت بازار نوآفرین، سهام ۵ شرکت عرضه اولیه شده که ۳ شرکت آن در تابلوی دانشبنیان و ۲ شرکت در تابلوی رشد قرار داشتهاند. این در حالی است که بازار نوآفرین اگرچه در دیماه ۱۴۰۲ افتتاح شد، اما معاملات رسمی آن با عرضه اولین شرکت، دیماه ۱۴۰۳ آغاز شد.
با وجود انتظار برای تسریع ورود استارتآپها و شرکتهای اقتصاد دیجیتال به بورس، از سال گذشته تاکنون اغلب این شرکتها تنها به مرحله درج نماد رسیدهاند و خبری از عرضه اولیه آنها نبوده است. کارشناسان، سختگیریهای ساختاری بازار سرمایه، چالش ارزشگذاری داراییهای نامشهود و انتخاب زمان مناسب ورود را از دلایل اصلی این روند کند میدانند.
بازار نوآفرین با هدف تأمین مالی شرکتهای نوپا، توسعه اکوسیستم نوآوری، افزایش شفافیت، بهبود حاکمیت شرکتی و تسهیل تجاریسازی فناوری در ۸ دیماه ۱۴۰۳ بهطور رسمی فعالیت خود را آغاز کرد. صنایع ارتباطی آوا با نماد «آواک» نخستین شرکتی بود که در تابلوی دانشبنیان این بازار درج شد.
در همین راستا، حجتاله صیدی، رئیس سازمان بورس، اخیراً تأکید کرده بازار نوآفرین نباید به پذیرش چند شرکت محدود شود و نیازمند شاخصهای اختصاصی برای ارزیابی شفاف عملکرد شرکتهاست؛ شاخصهایی که بتوانند اعتماد سرمایهگذاران را جلب کرده و مسیر تجاریسازی ایدههای نوآورانه را هموار کنند.
محمدعلی شیرازی، مدیرعامل فرابورس نیز آینده سوددهی شرکتها را مهمترین معیار پذیرش در بازار نوآفرین دانسته و اعلام کرده بازده نمادهای فعال این بازار بالاتر از میانگین بازار سرمایه بوده است. او همچنین از برنامه فرابورس برای تداوم عرضههای اولیه خبر داده و گفته تا پایان سال، عرضه اولیه ۱۳ شرکت در دستور کار قرار دارد.
با این حال، فهرست استارتآپهای بزرگ در انتظار ورود به بورس همچنان طولانی است. نامهایی مانند دیجیکالا، دیوار، کافهبازار، مایکت و یکتانت طی یک سال گذشته بارها مطرح شدهاند، اما اغلب آنها یا درگیر چالشهای ارزشگذاری و ساختار سهامداری بودهاند یا مراحل پذیرش و عرضه اولیهشان متوقف مانده است.
در تازهترین تحولات، برخی شرکتهای حوزه فناوری مانند «پویا»، «مبنا داده آرین سیستم» و «رهیاب پیام گستران» وارد بازار نوآفرین شدهاند و عرضه اولیه «پویا» نیز انجام شده است؛ موضوعی که نشان میدهد بازار نوآفرین در حال حرکت است، اما هنوز فاصله قابلتوجهی با تبدیلشدن به سکوی اصلی ورود استارتآپهای بزرگ اقتصاد دیجیتال به بازار سرمایه دارد.